پزشکی و سلامت

مکمل‌هاي آهن را فقط با تجويز پزشک مصرف كنيد

در حالي كه کم‌خوني به‌خصوص کم‌خوني ناشي از فقر آهن يکي از اساسي‌ترين مشکلات زنان به‌خصوص در کشورهاي جهان سوم تلقي مي‌شود
و با اين‌كه به گفته متخصصان، بيش از آن‌كه مردم دنيا از پروتئين، قند و چربي آسيب ببينند، از فقر آهن آسيب مي‌بينند، به‌تازگي محققان کشور دريافته‌اند چنانچه زنان سالم و آن گروهي كه دچار کم‌خوني و فقر آهن نيستند در دوران بارداري به‌طور مرتب از قرص‌هاي مکمل آهن استفاده کنند، بيشتر در معرض فشار خون بالا و تولد جنين نارس قرار مي‌گيرند.

بر اساس نتايج اين تحقيقات كه در مجله زنان و مامايي بريتانيا هم به چاپ رسيده‌، آهن اغلب براي مقابله با کم‌‌خوني در دوران حاملگي تجويز مي‌شود، چرا كه کم‌خوني اگر مهار نشود مي‌تواند به زايمان پيش از موعد و تولد نوزاداني با وزن غيرعادي منجر شود، اما مطالعات نشان داده بسياري از زنان قرص‌هاي اضافه مصرف مي‌كنند.

در اين مطالعه، محققان تاثير قرص‌هاي مکمل آهن را بر زناني كه ميزان سلول‌هاي قرمز خون آنها عادي است ارزيابي کردند.

آنها در طول دوران بارداري از 370 زن خواستند روزانه 150 ميلي‌گرم فروس سولفات كه در عمل معادل 30 ميلي گرم آهن است مصرف کنند. گروه ديگري شامل همين تعداد زن باردار نيز قرص‌هاي بدون خاصيت كه حاوي هيچ آهني نبود، دريافت کردند.

دکتر سعيده ضيايي، دانشيار دانشکده علوم پزشکي تربيت مدرس و متخصص زنان و زايمان و نازايي، در مورد نتايج اين مطالعات به همشهري مي‌گويد: نتايج به ما نشان داد شمار زناني كه فشار خون آنها بالاست در گروهي كه قرص‌هاي آهن مصرف کرده بودند، بيشتر بود. نتيجه اين تحقيق نشان داد فشار خون بالا مي‌تواند هم براي زن و هم براي کودک دردسر‌آفرين باشد.

همچنين مصرف مكمل آهن در دوران بارداري در زنان با هموگلوبين بيش از 2 /13 گرم در دسي‌ليتر، آن‌ها را در معرض خطر تولد نوزادان كم‌وزن قرار مي‌دهد.

گرچه شواهد بي‌شماري وجود دارد كه نشان مي‌دهد مصرف مكمل آهن به‌طور قابل توجهي آثار مثبتي بر وضعيت آهن زنان باردار به هنگام زايمان و پس از آن دارد، اما از سوي ديگر، تحقيقات جديد، ارتباط سطوح بالاتر هموگلوبين را با افزايش خطر كوچكي جنين براي سن بارداري، مرده‌زايي، هيپرتانسيون ناشي از بارداري، محدوديت رشد داخل رحمي، وزن كم هنگام تولد، تولد پيش از موعد و مرگ حول زايماني نشان داده‌اند.

تحقيقات محققان دانشكده علوم پزشكي دانشگاه تربيت مدرس حاكي از آن است كه مصرف مكمل آهن با كند كردن جريان افت فيزيولوژيك غلظت هموگلوبين و هماتوكريت و فريتين طي بارداري در زنان در سه ماهه دوم كه احتمالاً با افزايش نامناسب حجم پلاسما مواجه هستند، به دليل عدم رقيق شدگي مناسب خون و در نهايت صدمه به گردش خون رحمي جفتي، آنها را در معرض افزايش خطر تولد نوزاد كم‌وزن قرار مي‌دهد.

به گفته دکتر ضيايي زنان بارداري كه کم‌خون نيستند و تا حدي هم مبتلا به پرخوني هستند، اصلاً نيازي به قرص آهن ندارند و ما به اين افراد فقط مصرف اسيد فوليک و مولتي‌ويتامين‌ها را توصيه مي‌کنيم.

در حال حاضر حدود نيمي از زنان جهان مبتلا به كمبود آهن و يك‌چهارم زنان جهان مبتلا به كم‌خوني ناشي از فقر آهن هستند.

دکتر فاطمه قائم مقامي، عضو هيات علمي دانشگاه تهران و متخصص زنان در رابطه با ميزان آهن مصرفي زنان باردار مي‌گويد: براي خانمي كه هموگلوبين بين 11 تا 12 دارد نياز به آهن بسيار ضروري است. البته کساني كه هموگلوبين آنها 5 /13 است نيازي به دريافت آهن ندارند و افت هموگلوبين در اين افراد در دوران بارداري به حدي نيست كه به آنها مصرف آهن را توصيه کنيم ولي متاسفانه بيش از نيمي از زنان کشور ما مبتلا به نوعي آنمي هستند كه در نتيجه آن هموگلوبينشان پايين‌تر از 11 تا 12 است.

وي ضمن اشاره به اين‌كه کسي كه باردار مي‌شود به علت افزايش حجم پلاسما هموگلوبينش رقيق مي‌شود كه همين امر کاهش هموگلوبين را نيز به همراه دارد، در ادامه مي‌گويد: در نتيجه کساني كه آنمي دارند عوارض زايمان در آنها شامل تولد جنين نارس و زايمان زودرس به علت ايجاد هايپوکسي (فقر اکسيژن) است. براي همين در اين زنان حتماً بايد قرص آهن از چهار ماهگي به بعد مصرف شود چون افزايش حجم خون از اين زمان به‌وجود مي‌آيد و ترکيبات آهن از اين به بعد به اختلالات گوارشي خانم‌ها کمک مي‌كند.

اين متخصص زنان همچنين توصيه مي‌كند: در خانم‌هايي كه هموگلوبين آنها 13 به بالا است فقط مصرف اسيد فوليک و کلسيم به‌خصوص از شش ماهگي به بعد بسيار ضروري‌تر از مصرف آهن است.

همشهری آنلاین